بهینه سازی پلان منزل
پلان سمت راست، پلان بهینه سازی می باشد .
ساختمان مورد بررسی : موزه ی چوب (1994-1991)/ اثر تادائو آندو
موزه ی چوب در انتهای شمال غربی ناحیه هیوگو در ژاپن قرار دارد، جایی که دارای جنگل های انبوه و گاهی بارش سنگین برف زمستانی است .این موزه ی حلقه مانند با قطر 46 متر در جنگل انبوه اطراف خود محصور شده است . در مرکز ساختمان یک تهی جای دایره ای به قطر 22 متر قرار دارد. در داخل ساختمان ، ستون ها و تیر هایی که از ورقه های چوب سرو هیوگو ساخته شده اند ، سقفی را به ارتفاع 16 متر تحمل می کنند.
بررسی ساختمان از دیدگاه نظریه ی سیستم ها
همانطور که می دانیم برای اینکه بدانیم یک ساختمان سیستم هست یا نه باید 3اصل ویتروویوس (استحکام ، عملکرد ، زیبایی) + عامل انسانی را مورد بررسی قرار دهیم .
1.استحکام : همانطور که در تصویر می بینیم آندو از ستونهایی بلند به ارتفاع 16 متر برای نگهداری سقف استفاده کرده است که امتداد تنه ی استوار و عمودی درختان در خارج را تداعی می کند ، همچنین از تنه ی درختان سرو( که بسیار محکم هستند ) به عنوان تیر و ستون بهره گرفته است. ( این ساختمان از لحاظ استحکام پاسخ مناسبی داده است.
2. عملکرد : آندو از شیب زمین برای راه دسترسی به موزه استفاده کرده است،به این ترتیب که بازدید کنندگان از طریق مسیری شیبدار به ساختمان دسترسی دارند ، که در ساخت آن از شیب طبیعی زمین استفاده شده است. آندو در این موزه به خوبی توانسته ساختمانی با عملکرد یک موزه را مهیا سازد. فضایی کاملا مناسب برای به نمایش گذاشتن هر نوع محصولات فرهنگ ِکاربری ِچوب، وی در این موزه برای استراحت بازدید کنندگان نیز فضای میان تهی را در نظر گرفته است.
3.زیبایی : معمار با انتخاب چوب به عنوان مصالح ساختمان سعی کرده است تا ساختمان را با محیط اطراف همگون سازد که این خود بر زیبایی ساختمان می افزاید، همچنین در فضای داخلی ستون هایی بلند از چوب را ایجاد کرده است که به نظر من معمار این ستونها را استعاره از همان تنه های درختان اطراف می دانسته است، گرچه این خطوط عمودی به خودی خود بر زیبایی فضای داخلی افزوده اند. علاوه بر این معمار، در فضای تهی میانی آب را برای زیبایی بیشتر افزوده است و برای ارتباط بیشتر با طبیعت فضای دایره ای میانی را سر گشاده نموده است.
4.انسان :همانطور که در بالا نیز اشاره شد در میان موزه فضای سر گشاده ای به قطر 12 متر قرار دارد که دارای استخری بزرگ می باشد که در واقع در این محل انسان می تواند ارتباط بیشتری با طبیعت برقرار سازد ، با حرکت چشم به سمت بالا آسمان آبی و با حرکت چشم به سمت پایین آب آبی را مشاهده می کند ، در واقع معمار در این مکان به نوعی به تلاقی آسمان و زمین پرداخته است . در واقع معمار در این مکان معنویت را در نظر گرفته است .
با توجه به توضیحات داده شده هر 4 عامل را دارا می باشد ، پس در نهایت این ساختمان یک سیستم می باشد.
تحلیل فضای ساختمان مورد نظر
- انواع فضا : با توجه به 3 گونه دسته بندی فضا (فضای جغرافیایی - فضای زندگی - فضای معماری) این ساختمان جزء فضاهای معماری است که مستقیماً احساس می شود و از طریق عناصر تعریف کننده اش امکان شناخت می یابد ، در فضای ادراکی همیشه یک مرکز وجود دارد که محل ایستادن ناظر است همچنین محوری وجود دارد که تابع وضع ایستادن ناظر است .
همانطور که در شکل نیز مشاهده می کنیم ، این فضا غیر همگن می باشد ، مرکز دارد و از طریق احساس درک می شود.
- عناصر تشکیل دهنده فضا : همانطور که می دانیم ، قسمتی ازفضای محیط با استفاده از عناصر محدود کننده ، محدود می شود و به واسطه آن فضای داخلی ایجاد می شود . در واقع فضا به واسطه ی عناصر تشکیل دهنده ی آن قابل شناسایی است ، که فضای موزه نیز توسط عناصر افقی ( کف و سقف) وعناصر عمودی (دیوارها و ستون ها ) قابل شناسایی می باشد.شخصیت فضا نیز تابع چگونگی نظم حاکم بین عناصر تشکیل دهنده فضا می باشد. معمار این بنا نیز نظمی زیبا بین عناصر تشکیل دهنده فضا به وجود آورده است به این ترتیب که، روی عناصر عمودی یعنی دیوارها ، الوار های چوب را به صورت افقی کار کرده است و با این خطوط افقی روی عناصر عمودی آرامش را در فضای داخلی ایجاد کرده است. همچنین از ستونها علاوه بر نگهداری سقف ، برای نمایش استواری و استقامت بهره گرفته است.
- درونگرایی یا برونگرایی فضا : در این بنا (درونگرایی + برونگرایی) را داریم، بدنه خارجی این بنا حالت محدب دارد و پس زننده است و به عبارتی برونگرا می باشد ، و در داخل فرم مقعر و دعوت کننده را داریم ، که این فرم مقعر در فضای تهی میانی بیشتر جلوه می کندو درونگرایی را القا می کند.
- فضای مابین : به نظر من زیبا ترین فضایی که معمار در این بنا به وجود آورده ، همان فضای سرگشاده ای است که به عنوان فضای مابین ایجاد کرده است.( نوع فضای مابین تابع : اندازه ، تناسب و فرم عناصر محدود کننده است .)
-ارتباط فضا با محیط : فضای ایجاد شده در این بنا از طریق فضای میانی با محیط اطراف ارتباط می یابد. - نحوه ی ارتباط با خیابان یا میدان : همانطور که در قبل بیان کردیم این بنا در جنگل و در میان انبوه درختان قرار گرفته است ، با این حال نحوه ی ارتباط با اطراف را به نحو احسنت انجام داده است ، می دانیم که به هنگام ساخت یک بنا در یک خیابان یا میدان باید به 2 نکته توجه کنیم ، اولاً : استقلال نمای خیابان حفظ شود، دوماً: نما طوری باشد که تفکیک خانه ها از هم قابل تشخیص باشد. با توجه به نکات بالا معمار این بنا برای اینکه استقلال بافت جنگل را حفظ کند از چوب به عنوان مصالح اصلی بهره گرفته است، و به این ترتیب هماهنگی زیبایی را ایجاد کرده است.
- انعطاف پذیری فضا: انعطاف پذیری در 3 مفهوم خلاصه می شود: 1.عملکرد 2. تغییر چیدمان 3.قابل توسعه بودن فضا
این بنا از لحاظ عملکردی ، عملکرد یک موزه را دارا می باشد ، این فضا چون کارکرد موزه را دارد در قسمتهای میانی هیچ دیواری ندارد و این ستون های عمودی هستند که در میان فضا خود نمایی می کنند ، بنابراین پارتیشن ها و میز ها به راحتی می توانند جا به جا شوند و هر بار نوع جدیدی از فضا را ارائه دهند، از لحاظ قابل توسعه بودن فضا نیز می توان گفت : چون در میان جنگلی انبوه قرار دارد، به غیر از درختان عامل محدود کننده دیگری برای توسعه فضا وجود ندارد .
- ترسیم دیاگرام فضایی:
فضای مرکزی و درونی
پلکان ها
فضای بیرونی
شیبه ها
مهتابی ها
تحلیل فرم ساختمان مورد نظر
- بررسی فرم : فرم این بنا از یک فرم با قاعده استخراج شده است ، در واقع فرم این بنا مانند مخروطی است که به دو نیم شده و قسمت زیرین این مخروط به عنوان فرم اصلی بنا در نظر گرفته شده است.
- تاثیر فرم بر عملکرد : فرم خارجی این بنا حالت محدب را دارد در نتیجه پس زننده است و به عکس قسمت داخلی کاملاً مقعر بوده و دعوت کننده و دربر گیرنده می باشد.
۴ نظر:
سلام
خیلی خوب بود
به خصوص بخش فضا( انواع فضاها) . با تحلیل های قبلی فرق داشت.
سلام
استاد :
من منظورتون رو از بهینه سازی پلان منزل نفهمیدم ؟ (من فکر کردم که باید پلان خونه مسکونی که در آن زندگی می کنیم را مورد بررسی قرار دهیم ؟!)
ممنون
سرکار خانم بهارستانی :
تحلیل بسیار کاملی بود.علاوه بر تحلیل شما مطالبی که سر کلاس عنوان شده است را یک بار مرور کرده اید و این کار ارزشمندی است.
در قسمت آخر فرموده اید : فرم بنا به شکل هرم است ولی فرم بنا به شکل استوانه یا مخروط است؟
موفق باشید
آقای قنبریان :
منظور از بهینه سازی پلان اصلاح یا جابجایی فضاهای پلان است.مثلا اگر جای آشپزخانه یا فرم آشپزخانه را عوض کنید نور بیشتری وارد فضا شود.یا با یک تغییر جزئی از شکل گیری راهروهای طولانی جلوگیری شود.
ارسال یک نظر