خانه های قدیمی ایران

                                           خانه مستوفي

خانه مستوفي يكي از خانه هاي قديمي و زيباي شوشتر است كه به شماره 2315 در فهرست آثار ملي به ثبت رسيده.

اين بنا بخشي از مجموعه مستوفي و شامل دو قسمت اندروني و بيروني بوده است. خانه مستوفي متعلق به محمدعلي مستوفي از تجار شوشتر بوده و به شيوه معماري سنتي در اواخر دوره قاجاريه ساخته شده است.
تزئينات معماري بنا از نوع خوون چيني و كاربندي آجري و ريگ فرش مي باشد. اين خانه در سال 1374 به اداره ميراث فرهنگي شوشتر تبديل شد. اين بنا به شماره 2315 در فهرست آثار ملي




پلان و نما وبرش رو اگه كسي خواست بگه تا بيارم خدمتتون

نمايي از ضلع غربي خانه مستوفي- شوشتر

نمايي از سكوي خانه مستوفي- شوشتر

----------------------------------------------------

خانه چرمی

مکان : خيابان هاتف – خيابان گلبهار

اين بنا از خانه های اشرافی دوره قاجار محسوب می شود و دارای فضاهای متنوع و تزيينات فراوان می باشد . حياط مستطيل شکل خانه در سه جبهه شمالی و شرقی و غربی خود با فضاهای متعددی احاطه شده که در اين ميان جبهه شمالی با ارتفاعی معادل سه طبقه مهمترين بخش خانه را تشکيل می دهد . اين جبهه شامل تالاری در ميانه و چهار اتاق سه دری در دو طبقه طرفين آن است . هر يک از اتاقهای سه دری در طبقه اول با سه در چوبی و در دو طبقه به وسيله پنجره ارسی به فضای تالار گشوده می شوند . تالار در انتهای خود يک فضای شاه نشين با دو ستون پرتزيين دارد و از ضلع مقابل با ارسی عريض نه دهنه ای به حياط مشرف می شود . ديوارها و سقف تالار پوشيده از تزيينات نقاشی ، گچبری و آيينه کاری است . در جبهه شمال شرقی بنا حوضخانه مرتفعی قرار دارد که در طبقات اول و دوم غرفه هايي پيرامون آن و همچنين حوض هشت گوشی در وسط اين حوضخانه قرار گرفته است . ديوارهای حوضخانه دارای تزيينات گچبری و نقاشی به سبک اروپايي می باشد . بام حوضخانه با شيب چهار طرفه خود حجم شاخصی در مجموعه بنا به وجود آورده است .

در جبهه شرقی خانه تالاری وسيع و طويل در ميانه و دو اتاق سه دری در دو سوی آن قرار دارد . شاه نشين اين تالار به صورت اتاقی مجزا در آمده و با دو اتاق ديگر در طرفين خود ارتباط کامل يافته است . اين دو اتاق نيز به نوبه خود با سر در های اين جبهه مرتبطند . فضای اين قسمت توسط ايوان ستون داری به حياط متصل است . جبهه غربی خانه نيز فضايي مشابه ضلع شرقی قرار دارد با اين تفاوت که به جای تالار دو اتاق و راهرويي در بين آنها وجود دارد . جبهه جنوبی بخش عمده آن ديواری است که مشابه جبهه مقابل خود نماساز شده و تنها دو اتاق سه دری به نام اتاق عکس و اتاق آينه در دو انتهای اين جبهه قرار گرفته اند . اتاق آينه داری تزيينات فراوان آينه کاری ، گچبری و نقاشی می باشد ولی اتاق عکس آسيب ديده و از تزيينات آن چيزی بر جای نمانده است . آشپزخانه در گوشه جنوب غربی قرار دارد و از سه بخش شربت خانه ، فضای پخت و پز و انبار تشکيل شده است .

ورودی خانه در گوشه شمال غربی آن واقع شده که شامل سر در بزرگ و مجلل و هشتی و دالانهايي است که يکی به حياط و ديگری به اصطبل راه می يابد . امروزه مدرسه الغدير در اين بنا استقرار دارد .

-------------------------------------------------------------------

خانه دکتر اعلم

مکان : خيابان عبدالرزاق

اين خانه از بناهای اشرافی دوره قاجار به شمار می رود که وجود تزيينات متنوع و گسترده در جای جای خانه مويد اين امر است . حياط وسيع خانه در چهار جبهه توسط فضاهای بسته احاطه شده است . جبهه شمالی مرتفع ترين و بارزتر از ساير قسمتهای خانه می باشد و شامل تالار شاه نشين دار بزرگی در ميانه و دو اتاق سه دری در طرفين است . ايوان ستون داری سراسر اين ضلع را پوشانيده است که نمای آن در مقابل تالار ميانه اين جبهه ارتفاع بيشتری يافته و قوس نيم دايره ای بر فراز آن جلوه خاص به اين قسمت از خانه بخشيده است . تالار دارای تزيينات گچبری ، طلا کاری و آيينه کاری است و دو بادگير نيز در طرفين شاه نشين وجود دارد . اين تالار توسط ارسی هفت دهنه مرتفع و وسيعی به ايوان مقابل گشوده می شود و توسط درهای منبت کاری شده زيبايي با دو کفش کن طرفين خود ارتباط دارد .

جبهه جنوبی خانه مانند جبهه مقابل خود دارای ايوان ستون داری است که مقابل يک تالار هفت دری قرار گرفته است . اين تالار با طول زياد و عرض کم سراسر اين جبهه را فرا گرفته و سفره خانه بنا محسوب می شده است .

جبهه غربی و شرقی حياط دارای تقسيمات و تناسبات مشابهند . در هر دو جبهه تالاری در ميانه و دو اتاق سه دری در طرفين آن واقعند . ارسی پنج دهنه ای نمای تالار جبهه غربی را تشکيل می دهد و تالار جبهه شرقی توسط سه در بزرگ چوبی به سوی حياط گشوده می شود . تالار و اتاقهای سه دری جبهه غربی تزيينات گچبری ، طلاکاری و نجاری های ديواری پرتزيينی دارند . در پشت بام سه جبهه شرقی و غربی و جنوب خانه مهتابی های وسيعی وجود دارد که ديوارهای انتهای آن دارای طاقنماهای آجری است . نمای خانه داری تزيينات گچبری و ستونهای سنگی آن دارای تزيينات حجاری شده است . ورودی خانه در گوشه شمال شرقی خانه واقع شده و دارای هشتی و دالان طويلی است که به حياط راه می يابد .

خانه مرعشي

منزل مرعشي يكي از خانه هاي قديمي و زيباي موجود در بافت كهن شهر شوشتر است و به شماره 7933 در فهرست آثار ملي به ثبت رسيده است.



خانه مرعشي يكي از خانه هاي زيبا و قديمي در شوشتر است كه در محله(درعباس) واقع در بافت كهن اين شهر قرار دارد. اين خانه در حريم مجموعه آبشارهاي شوشتر و مشرف به آن وتقريبا در 200 متري بقعه عباس قرار گرفته است. يكي از راه هاي دسترسي به اين خانه از طريق پله هاي ضلع غربي مجموعه آبشارهاي شوشتر مي باشد. اين بنا متعلق به دورة قاجار است كه توسط شخصي بنام سيد محمدحسن مرعشي ساخته شده است.
خانه مورد نظر كه جزء املاك خانه مرعشي است در ابتدا به صورت ويلايي ساخته شده بود به صوري كه اطراف بنا فاقد حصار يا ديوار بود. و در سالهاي بعد اتاقهاي موجود در حياط جنوبي و خود حياط جنوبي و قسمتي از ضلع غربي كوچه به بنا اضافه شد. معمار قسمت قاجاري بنا به احتمال زياد حاج محمد تقي معمار كه از معماران مطرح شوشتر در اواخر دوره قاجار بوده مي باشد. و قسمت پهلوي خانه كار استاد محمد علي هدايت مي باشد.
بنا به طور كل در دو دوره شكل گرفته كه هسته اوليه آن قاجاري است و بناهاي الحاقي آن در دوره پهلوي به بنا اضافه شدند خاندان مرعشي تا سالهاي اخير در اين خانه زندگي كرده، و بعد از آن از طرف شهرداري شوشتر خريداري شد و در سال 84 خانه توسط سازمان ميراث فرهنگي از شهرداري خريداري شد. مساحت عرصه 1426 متر و مساحت اعيان خانه 560 متر مي باشد اين خانه ارزشمند در 17/12/81 با شماره 7933 به ثبت آثار ملي رسيده است.

درب ورودي خانه مستوفي- شوشتر

دالان ورودي خانه مستوفي- شوشتر

نمايي از ضلع جنوبي خانه مستوفي- شوشتر

پلان نما و برش رو هم اگه كسي خواست بگه ...

منزل مرعشي

منزل مرعشي

خانه امين زاده

منزل امين زاده در محله كندال شوشتر واقع شده و از بناهاي شاخص در معماري شوشتر است. اين بنا به شماره 2446 در فهرست آثار ملي ثبت شده است و در مالكيت ميراث فرهنگي است.



اين بنا در محله كندال در شهرستان شوشتر واقع شده است. خانه امين زاده از بناهاي شاخص در معماري شوشتر است. اين خانه در دوران قاجار توسط شخصي بنام امين زاده ساخته شده است.


اين بنا به روش معماري سنتي با مصالح سنگ و گچ در يك طبقه و شيوه دوره ساز ساخته شده است.و داراي هشتي ،اتاقهاي پذيرايي ،غرفه ها ،ايوانها،شبستان وشوادان است.
تزئينات منزل از نوع آجركاري ،گچبري مشبك وحجاري بر روي پيشاني وروديها ،ايوانها در ضلع جنوبي،شبه ستونهاي آجري تزئيني در اطراف وورديها در دو ضلع شرقي و غربي و ايوانها و وروديهاي كه بعداً مسدود شد تشكيل شده است.در حال حاضر درب چوبي ساختمان در اثر عدم توجه و غير مسكوني بودن توسط افراد ناشناس سوزانده شده است.

ايوان منزل امين زاده

منزل امين زاده

تزئينات گچبري و حجاري در منزل امين زاده

خانه معين تجار

منزل قديمي معين التجار (معين زاده) در محله درب عباس و جنب مقام عباس قرار دارد و از منازل قديمي و با ارزش شوشتر است.



منزل قديمي معين التجار (معين زاده) در شهرستان شوشتر در انتهاي خيابان امام شرقي – محله درب عباس و جنب مقام عباس قرار دارد.
منزل قديمي معين زاده معروف به معين التجار از منازل قديمي و با ارزش شوشتر و متعلق به معين زاده از تا جران مشهور شوشتر بوده است. در دهه چهل شمسي تبديل به دبيرستان پسرانه امير كبير (اردشير) شده و قبل از آن اداره دارايي شهرستان بوده و هم اكنون نيز بعنوان مدرسه غير انتفاعي در اختيار اداره آموزش و پرورش است.



منزل معين التجار بصورت تك ايواني و دوره ساز در دو طبقه ساخته شده است، درب و پنجره هاي چوبي و چند مورد ارسي داشته كه اكنون بخشي از آنها سالم است. بنا در سالهاي گذشته تفكيك و تبديل به 3 قسمت مجزا شده است. بخش اصلي آن در حال حاضر اختصاص به مدرسه غير انتفاعي دارد. روبروي اين بنا طويل ترين ساباط شوشتر قرار دارد.
تزئينات بكار رفته شامل آجر كاري بر سطوح ديوار ها (نقوش گياهي و هندسي) گچبري مشبك بصورت نورگير بالاي سر درب بانقوش گره چيني- آلت و لقط بنديهايي بر روي دربهاي اورسي مزين به نقوش گره مي باشد.

منزل معين التجار

تزئينات خارج از منزل معين التجار

منزل معين التجار

گچبري ديوارهاي منزل معين التجار

درب منزل معين التجار

خانه تقدیری

این خانه در بخش "مرکزی" شهرستان اردکان واقع مربوط به عصر قاجار است. بنای این ساختمان از خشت، گل، آجر و به سبک معماری سنتی ویژه مناطق کویری، با حیاط مرکزی است

در این بنا اتاق های سه دری، پنج دری و تالاری در ضلع جنوبی عمارت که متصل به بادگیر یک طرفه ویژه منطقه اردکان و میبد است، دیده می شود. مانند سایر خانه های سنتی این استان، در زیر تالار خانه، زیرزمین قرار دارد.

خانه امامزاده ای

خانه امامزاده ای در محله "مصلی عتیق" شهرستان یزد قرار دارد و متعلق به دوره قاجار است. این خانه، نمونه بارز معماری سنتی و معرف هنر، ذوق و توانایی معمار یزدی است. اسکلت این بنا از خشت خام وگل و در جای جای آن به منظور استحکام و زیبا سازی از آجر استفاده شده است. این بنا دو طبقه است و کلیه قسمت های لازم برای زیست یک خانواده مرفه را دارد

طبقه تحتانی شامل باغچه بزرگ، نارنجستان، عمارت حوضخانه، یادگیر و انبار است. طبقه فوقانی اتاق های مسکونی، آشپزخانه، اصطیل، ساختمان مخصوص مستخدم و سرایدار، چاه و چاه خانه را در بر می گیرد. در تابستان اکثراً از طبقه تحتانی استفاده می شد..

خانه آقا زاده ابرقو

این خانه در محله "دروازه میدان" شهر ابرقو قرار دارد و مربوط به دوره قاجار است. مالک و بانی خانه شخصی به نام "سید حسین ابرقویی" است. خانه آقا زاده نیز مانند سایر خانه های منطقه کویری به صورت حیاط مرکزی است و عمارت آن در سه جبهه و به منظور استفاده در فصول مختلف بنا شده است.

در یک جبهه تالار، پنج دری، خیشخان و بادگیر و در جبهه دیگر، اتاق های سه دری، پنج دری قرار دارد. مجاور کوچه "کلیاس" نیز ورودی، راهروها و تعدادی اتاق سه دری واقع شده است. مصالح ساختمان خشت، گل و آجر است. کف حیاط به صورت سنگ فرش (قلوه سنگ) بوده که بخش هایی از آن هنوز باقی مانده است.

یکی دیگر از بخش های این خانه اتاق "شکم دریده" آن است و در انتهای آن اتاق پنج دری قرار دارد. زیر پاکار سقف، مقرنس های گچی به صورت قندیل تزیین شده است. مجاور آن نیز، عمارت کلاه فرنگی قرار دارد که با گچبری های ظریف تزیین شده است. مساحت این خانه هشتصد و بیست متر مربع و زیربنای آن پانصد و بیست وهشت متر مربع است. بادگیر دو طبقه این بنا در بافت اطراف چون یک نشانه شهری قوی است و به جهت یابی مسیر در نواحی مختلف بافت، کمک

می کند.

خانه موید علایی

خانه موید علایی در خیابان امام خمینی شهر یزد و نزدیک مجموعه تاریخی امیر چقماق قرار دارد و همین امر، این ساختمان را از سایر خانه های قدیمی مشابه متمایز می سازد این خانه مربوط به دوره قاجار و محل سکونت دکتر "سید حسین علایی" فرزند "آقا سید یحیی موید علایی" بود.

مدخل ساختمان با در چوبی قدیمی و سردری بزرگ، به یک هشتی با پوشش گنبدی می رسد که سقف هشتی با گچ کاربندی شده است. هشتی یک ورودی به حیاط بیرونی دارد. یک ورودی دیگر با راهرویی نسبتاً طولانی و کم عرض به حیاط اصلی ساختمان راه می یابد. در ضلع غربی بیرونی ساختمان، اتاقی با در چوب خورشیدی قرار دارد و فرم ساخت آن نشان می دهد که بیرونی خانه قبل از اندرونی آن، ساخته شده است. در ضلع شرقی بیرونی نیز اتاقی در دو طبقه بنا شده است

اندرونی خانه شامل تالار، بادگیر و زیرزمین در ضلع جنوبی، پنج دری در ضلع شمالی و سه اتاق سه دری در ضلع غربی است. طرفین تالار دارای نیم طبقه کم عرض و طبقه فوقانی پنج دری، دارای ایوان سر پوشیده است. در طبقه فوقانی اتاق های سه دری نیز، سه اتاق بنا شده است.

خانه لاری ها

خانه های قدیمی یزد. از جمله خانه لاری ها با توجه به نوع شغل و تمکن صاحب خانه از دو قسمت تشکیل می شد و هر قسمت عملکر ویژه خود را داشت. اندرونی به عنوان ماوا و مسکن محارم و بیرونی به اسکان و پذیرایی میهمانان اختصاص داشت.

معمولاً قسمت عمده بنا را اندرونی تشکیل می دهد: حیاط در مرکز و قسمت های اعیانی نشین به صورت چهار فصل در پیرامون حیاط شکل می گیرد. از قسمت شمالی به عنوان زمستانه و از قسمت جنوبی به عنوان تابستانه استفاده می شد که قسمت اخیر، شامل تالار و بادگیر است. از ضلع شرقی که شامل اتاق آیینه، مطبخ، سرداب و سایر فضاها است به عنوان پاییزه و از ضلع غربی به عنوان بهار خواب استفاده می شد.

در خانه اعیان، معمولاً برای تفنن، فضایی هنری ایجاد می کردند که تزیینات این فضا به وسیله آیینه کاری یا گچبری انجام می گرفت.درها، پنجره ها، ارسی ها و اتاقهای آئینه كاری و نقاشی شده آن یكی از نمونه های زیبا و عالی خانه های اعیانی قرن سیزدهم است. اتاق آیینه کاری این خانه، حدود1286 ه. ق ساخته شد.خانه لاری ها در محله "فهادان" شهرستان یزد قرار دارد و از بناهای دوره قاجاری است. مساحت این خانه حدود هزار و هفتصد متر مربع و زیربنای آن حدود هزار و دویست متر مربع است. از این خانه فعلاً به عنوان محل اداره میراث فرهنگی استفاده می شود قسمت عمده ساختمان، دارای زیرزمین است.

خانه معين تجار

با تشكر اگه مشكلي داشت بگين ويرايش ميكنم...