معماری دوره قاجار

معماری دوره قاجار ادامه سبک آذری و اصفهانی و آمیختگی اصیل ایرانی با معماری مدرن است تاثیر از هنر اروپائی

ویژگی معماری قاجار:- استفاده از پنجره های عمودی مشبک رنگی به نام ارسی- استفاده از رنگ قرمز یا ارغوانی در کاشی های خشتی هفت رنگ - استفاده از نقش گل لندنی در کاشیکاری - استفاده از کنگره های کنار بام کاخها- استفاده از نقش ومتیف های تخت جمشید- عناصر تزئینی و نما کاری تحت تاثیر عناصر غربی- ایجاد ایوانهای عظیم ومرتفع در ورودیها- مرکزیت بنا با ستون و سرستونها- بنا ها به شکل مرتفع که حاکی از عظمت وقدرت - مصالح سنگ وسیمان وآهن - تشابه به بناهای دوران هیتلری- درونگرا - تزئینات داخل- معماری کارت پستالی- ایجاد پلکان در محور اصلی - رعایت سلسله مراتب- تبدیل سه دریها به دو دری - سقف شیروانی- ایجاد میادین - ارگ- سبزه میدان- توپخانه- میدان مشق

تزئینات دوره قاجار :- کاشی کاری هفت رنگ و لعابهای رنگارنگ - نمای داخلی گچبری و کاشیکاری - اره بندی از کاشی- استفاده از آرایه های چوبی در تزئینات- شیشه های رنگی - نقاشی های لندن کاری- استفاده ازآجر تزئینی قالبی و تراش مخصوص دوره قاجار- استفاده از تزئینات آئینه کاری- استفاده از کاشی منقوش و نقش دار ( منقوش اساطیری کهن و درباری )- استفاده از قواره آجر تراش در تزئینات مکانهای مذهبی - رسمی بندی وکاربندی

رنگ مسلط به بنا در دوره قاجار:- رنگ زرد و نارنجی که گوشه ای از معماری قاجار را شکل میدهد.

بناهای مسکونی دوره قاجار:- شامل اتاق مرکزی ؛ایوان با دو ستون در برابر آن؛اتاقهای کوچک واقع دراطراف اتاق مرکزی بصورت ساده ومفصل- پلانها کشیده در امتداد بنا- ایجاد چشم انداز وسیع توسط پنجره ها - ایجاد زیرزمین با طرحهای زیبا و پوششهای ضربی آجری- تعبیه حوضخانه - رواج بادگیر برا ی خنک کردن فضا- ایجاد سرستونها وستونها در ورودیها- ایوانهای بلند - ایجاد پلکان دو طرفه در محور اصلی بنا - تبدیل سه دری به دو دری و وارد شدن نور مستقیما" به داخل بنا- تنوع وسبکی وگشا یش فضاها بیشتر- سقف شیب دار و شیروانی - آمیزه ای از معماری ایرانی و اروپائی -

* از آثار بنا ؛ خانه بروجردی در کاشان - خانه آقای شیبانی در طبس * درونگرائی جای خود را به برونگرائی در شکلگیری خانه ها میدهد.

تزئینات بکاررفته در خانه ها:- آیینه های قدیمی با گچبریهای پر کار وظریف- ستونها وسر ستونها ی مرمرین به سبک اروپائی - نقاشی دیواری با موضوعات مختلف - محوطه سازی انگلیسی و فرانسوی با سطوح وسیع چمن کاری - حوضچه ها وحوض های مربع مستطیل - آذین بندی فضاها ی داخل وخارج

ویژگی باغهای قاجار:- ساختار فضایی - احداث در زمینهای شیب دار- تراس بندی با پله - محصور شدن با دیوارها- ایجاد ورودی طاقدار- ایجاد محور طولی( رابطه سر در با فضای اصلی )- جریان آب در محور اصلی - تقسیم ساختار باغ به اندرونی وبیرونی- استفاده از نهر آب بعنوان محور- استخر - کاشت درختان تزئینی در حاشیه ها- ایجاد حس امنیت ومحرمیت - بر افراشتن چادر آفتابگردان بر فراز چمن

معماری مکانهای مذهبی :- همان سبک گذشته ادامه پیدا کرد . پیروی از صفویه - مساجد کمتری نسبت به دوره های قبل ساخته شد.- متاسفانه نقاشی وارد مساجد شد .- استفاده از رنگ زرد – طرح گلپونه در مساجد

آثار بناهای معماری قاجار:

1- مسجد امام سمنان یا مسجد سلطانی 2- مسجد امام تهران3- بازار بزرگ تهران 4- مسجد رجبعلی در تهران 5- مسجد ومدرسه اقا بزرگ در کاشان 6- مسجد ومدرسه سپهسالار 7- شمس العماره

8- تکیه دولت 9- کاخ گلستان 10- قصر فیروزه و دوشان تپه 11- کاروانسرای امین الدوله12- سردر باغ ملی 13- خانه لاریها در یزد 14- خانه وثوق الدوله و...