معماری
رونسانس جنبشی فکری،هنری و فلسفی بود که پایهه کلیه اعتقادات قرون وسطایی در غرب را به لرزش انداخت و به نقطه عطفی در تمدن مغرب زمین مبدل شد.از نظر لغوی رونسانس کلمه ای فرانسوی به معنی نوزایی است و ریشه آن از کلمه ی ایتالیایی ریناچتیا(Rinascita) به همان معنی گرفته شده است و در کل به معنی زندگی دوباره و تجدید حیات اصول و نمادهای روم و یونان باستان (هنر کلاسیک)است.
از نظر اندیشمندان این دوره عصر طلایی روم تمام شده و جای آن را تاریکی قرون وسطی گرفته ، حالا زمان تجدید حیات دوباره است.

خصوصیات اصلی دوره ی رونسانس را میتوان در سه ویژگی انسان گرایی،واقع گرایی و خردگرایی خلاصه کرد. از دید اندیشمندان عصر رونسانس جهان را آنگونه که هست دید و واقعییت های آن را کشف نمود.همچنین فرد گرایی و مطرح شدن شخصیت فردی انسانها از ویژگیهای این عصر است.به همین دلیل در رونسانس اثر هنری به همراه هنرمند و خالقش شناخته می شود.
از طرف دیگر رونسانس عصر تشکیک در تمامی اعتقادات و باورهای پیشین و سعی در اثبات تمام واقعیتهای موجود است.
جمله معروف رنه دکارت با عنوان "می اندیشم، پس هستم" به خودی خود بیانگر این واقعیت است.

خصوصیات عمومی معماری در دورهی رونسانس را میتوان به صورت زیر بیان نمود:
- استفاده از فرمهای کلاسیک یونان و روم باستان نظیر ستونهای یونانی ،قوسهای هلالی رومی،سنتوریهای کلاسیک و...
- رعایت اصل سادگی در بناها و دوری از تزئینات اضافه
- کاهش ارتفاع بناها و رعایت مقیاس انسانی در کل و اجزاء ساختمان
- تنوع بناهای طراحی شده (معمار در این دوره صنعتگر نامیده میشود و غیر از کلیسا انواع بناهای دیگر نیز برای کاربردهای مختلف طراحی می کند)
- مطرح شدن دید انسانی (پرسپکتیو) وتاثیر آن در طرحهای معماری

شروع جنبش رونسانس از شمال ایتالیا و از شهر فلورانس بود:
در دهه های پایانی قرون وسطی به دلیل وجود فشار های بسیار زیاد به رعایا، برخی از مردم در بخشهای مختلف اروپا،خانه های خود را رها کردندو در سرزمینهای دور از اسقف نشین ها و فئودالنشینها ساکن شدند.برخی از این مردم که سرمایه ای داشتند شروع به تجارت کردند و رفته رفته ثروت در این حوزه ها اندوخته شد.به دلیل شرایط مناسب تر زندگی در این جوامع کوچک ، جمعیت این مناطق روز به روز افزایش یافت تا زمانی که خود تبدیل به حوزه های مستقل سکونتی ،تجاری و صنعتی شدند.در هر یک ازاین حوزه ها، ثروتمند ترین خانواده وظیفه اداره ی جامعه را به عهده داشت. فلورانس یکی از این مناطق در شمال ایتالیا بود که خانواده ای بسیار ثروتمند و هنر دوست بنام مدیچی(medici) بر آن حکومت میکرد.

میتوان شروع جنبش رونسانس را زمان طراحی و احداث گنبد کلیسای جامع فلورانس توسط فلیپو برونلسکی دانست .
برونلسکی در سال 1401 میلادی پس از شکست در مسابقه ساخت درهای تعمیدگاه فلورانس که توسط خانواده ی مدیچی برگذار شده بود به همراه داناتلو برامانته به روم رفت و تحقیق بررسی در زمینه ی معماری روم را آغاز کرد. پس از بازگشت به فلورانس بین سالهای 1417 و 1419 در مسابقه طراحی کنبد کلیسای این شهر(سانتا ماریا دلفیوره) شرکت کرد و طرح وی بعنوان طرح اول انتخاب شد. کلیسای مذکور از سالها پیش در حال اجرا بود ولی به دلیل بزرگی بیش از حد دهانه گنبد ،پوشش آن غیرممکن می شد. ابتکار برونلسکی این بود که به جای اینکه گنبد را به صورت توده ای یکپارچه بنا کند ، آن را به صورت دو نیم کاسه هشت ضلعی جدا از هم طرح نمود که در فواصل معینی به یکدیگر چفت و بست شده بودند.
کلیسای جامع فلورانس

*********************************************************************

معماران و هنرمندان مشهور دوره ی رونسانس:

فلیپو برونلسکی (1377 م.فلورانس)
- وی بیشتر بعنوان مجسمه ساز و زرگر معروف بود ولی دارای نبوغ و استعداد بسیار در ریاضیات،مهندسی مکانیک و دیگر فنون بود .
- در سال 1401 پس از شکست در مسابقه طراحی درهای تعمیدگاه فلورانس به همراه برامانته به روم سفر کرد و مشغول تحقیق در معماری روم باستان شد.
- در سال 1419 به فلورانس بازگشت و در مسابقه طراحی گنبد کلیسای جامع فلورانس (سانتا ماریا دلفیوره) برنده شد.
- از نظریات بسیار مهم وی اعتقاد به برقراری تناسبات ریاضی در معماری است.
- آثار مهم این معمار:
· گنبد کلیسای جامع فلورانس(سانتا ماریا دلفیوره)
· تالار نگهداری اشیاء مقدس کلیسان سن لورنزو (به درخواست خانواده ی مدیچی)
· بیمارستان کودکان سر راهی فلورانس
· نمازخانه پاتسی
· کلیسای سن اسپریتو
گنبد کلیسای جامع فلورانس(سانتا ماریا دلفیوره)
*********************************************************************

لئون باتیستا آلبرتی (1404 م.جنوا)
- وی از مردان کلیت گرای عصر رونسانس بود و تمامی هستی را عرصه کار معمار می دانست.
-از کارهای با ارزش آلبرتی این بود که تمامی آثار نظری آن دوران در زمینه هنر را به رشته تحریر در آورد و در این زمینه کتابهای فراوانی نوشت که از مهمترین آنها مجموعه 10 جلدی " در باب معماری " میباشد.
- از نظریات بسیار مهم وی اعتقاد به برقراری تناسبات ریاضی در معماری است. او این ابعاد و تناسبات را زمانی زیبا میداند که از طبیعت استخراج گردند.
- آلبرتی برای اولین بار تعریفی متفاوت از تعریف قرون وسطایی معمار (صنعتگر) ارائه میکند و معمار را فردی دارای نبوغ ذاتی و قوه ی خلاقه می داند که میتواند نو آوری کند.
- تعریف معمار نیز در نظریات آلبرتی با تعریف قرون وسطایی آن متفاوت است. آلبرتی معماری را فن و هنری میداند که رسالت آن خدمت به تعالی زندگی بشری است.
- آثار مهم این معمار:
· قصر رچلای -فلورانس
· نمای کلیسای سانتاماریا نوولا – فلورانس
· کلیسای سن فرانچسکو
· کلیسای سن آندریا
لیسای سن فرانچسکو
*********************************************************************

دوناتلو برامانته (1444 م. اوربینو – ایتالیا)
-برامانته تحت تاثیر کارهای برونلسکی و نوشته های آلبرتی بود که به روم رفت و تحقیق در زمینه های معماری کلاسیک روم را آغاز نمود.

-آثار مهم این معمار:
· نمازخانه تمپیه تو (در محل به صلیب کشیده شدن پطروس)
· طراحی و شروع ساخت کلیسای سن پیتروی جدید به جای باسیلیکای قدیمی (این کلیسا بعدها به وسیله ی میکل آنژ ادامه یافت و تکمیل شد.)

کلیسای سن پیتروی
***********************************************************************

میکل آنژ (1475 م. دهکده تئسکانا در نزدیکی فلورانس)
-وی از هنرمندان پرکار و باتلاش دوره رونسانس بود. سخت کار می کرد و به تعالی هنر بسیار معتقد بود.
-میکل آنژ بدون اینکه تعلیمات منظمی زیر نظر هنرمندان رنسانس داشته باشد از نقاشی به مجسمه سازی و سپس به معماری روی آورد .
-عقاید و ایده های او در برخی موارد سبب اختلافاتی میان وی و برامانته شده بود.

آثار مهم این معمار:
· کلیسای مدیچی و کتابخانه ی کلیسای سن لورنزو.
· ادامه و تکمیل کلیسای سن پیترو (که قبلا توسط برامانته طراحی شده بود.
تجدید بنای ساختمانهای تپه کاپیتولینه (این تپه که مظهر قدرت معنوی روم باستام بود بار دیگر توسط پاپ مورد توجه قرار گرفت.)

کلیسای سن لورنزو
*********************************************************************

آندره پالادیو (1508 م. پادوا – ونیز )
- وی ابتدا به حرفه سنک تراشی و مجسمه سازی مشغول بود و در کار خود خبره بود .
- در سن 20 سالگی توسط " تریسینو " یکی از هنرمندان رونسانس تشویق شد که به روم رفته و به مطالعه آثار ویتروویوس و معماری روم بپردازد و بدین ترتیب پالادیو سنگتراش به واسطه آشنایی با روم باستان وارد وادی معماری و باستان شناسی شد.

آثار مهم این معمار:
· تالار شهر ونیز در میدان اصلی لین شهر (این تالار نام باسیلیکا را به خود گرفت)
· طراحی و ساخت قصرها و ویلاهای متعدد مانند ویلا روتوندا.
کلیسای سنجورجو ماجوره – ونیز.