۱۳۸۹ آذر ۳, چهارشنبه

تحلیل فرم و فضا خانه بیلدز

Blades residence
خانه بلیدز
معمار: tom maine morphosis
موقعیت بنا: santa Barbara –usa
زمان ساخت: 1995

تحلیل سامانه بودن:
استحکام:استفاده از مصالح طبیعی نظیر چوب وسنگ (دیوارهای خارجی پوشیده از سنگی به رنگ نسکافه که مرز بین سنگ ها خطوط افقی در کار ایجاد کرده استو مصالح بکار رفته در کف,سقف و دیواره های داخلی بنا بیشتر از چوب بوده)استفاده از دیواره های بتنی ومنحنی شکل(دیواره های کوتاه بتنی به فضای داخل رسوخ کرده اند)
زیبایی:شکافهایی در حجم اصلی که تراس ها از آنها خارج می شوند و پنجره ای که در کنجی واقع در مرتفع ترین نقطه از حجم خودنمایی می کند به همراه مایل بودن دیواره ها و یکی شدن سقف و دیواره در حجم اتاق خواب از جمله مواردی هستند که بنا را به تندیسی برخاسته از زمین شبیه میکند و باعث زیبایی شده است.
عملکرد:از سه بخش عملکردی متفاوت تشکیل شده:بخش اول فضاهای نیمه عمومی نظیر پارکینک سر پوشیده,گالری,دفتر کار و آشپزخانه می باشد که در نزدیکی ورودی اصلی بنا قرار دارد.
بخش دیگر فضای خصوصی خانه می باشد که با فاصله از بخش نخست قرار گرفته و توسط نشیمنی نیمه خصوصی به یکدیگر متصل شده است.
انسان محیطی:در طبقه همکف نشیمن از نور مناسبی برخوردار بوده و به فضای سبز پیرامون خانه نیز اشراف دارد و فضای صمیمانه با توجه به نیاز انسان را به وجود آورده است.همچنین دکوراسیون و مبلمان مینیمالیستی خانه نیز در تناسب با مجسمه ها و آثار هنری مدرن درون آن می باشد و از آنجایی که این خانه برای زوجی میان سال و هنر مند طراحی شده تمامی نیازهای انسان محیطی در آن رعایت شده است.
در نتیجه خانه بیلدز یک سامانه است

تحلیل کلی فرم و فضا ی خانه بیلدز :
در اغلب آثار دفتر معماری (مورفوسیس)تاثیر پذیری بنا از سایت و محیط پیرامون آن ساختار فضایی و فرم بنا را تحت تاثیر قرار داده و به پیدلیش احجامی متفاوت و تندیس گونه انجامیده است.در خانه بیلدز نیز معمار با تدابیری سعی در از میان برداشتن مرز میان درون و بیرون در جهت پیوند بنا با سایت و بستر آن داشته است که ازاین میان می توان به بازشوهای وسیع،شکست های فرم ،امتداد دیواره ها و سقفها در فضای باز و استفاده از مصالحی طبیعی نظیر چوب و سنگ اشاره نمود.
1.فضا:
در این میان نقش دیواره ها مهم تر از سایر موارد به نظر میرسد؛این دیواره ها را می توان به دو دسته تفکیک نمود،دیواره هایی کوتاه و منحنی شکل که قطعاتی از یک بیضی(تحرک در آن بیشتر می باشد) به نظر میرسند و ضمن قرار گرفتن در مرکز سایت قسمت های مختلف بنا را به یکدیگر و به سایت پیوند می زنند و صفحاتی راست خط که در مکان یابی آنها همگون سازی بنا با ساختمان های مسکونی پیرامون سایت مد نظربوده است.این خانه که در میان تپه های نزدیک شهر و فارغ از مشکلات بافت شهری قرار دارد ، برای زوجی میانسال و هنرمند طراحی شده و از سه بخش عملکردی متفاوت تشکیل می شود . بخش اول فضا های نیمه عمومی نظیر پارکینگ سر پوشیده،گالری ، دفتر کار و آشپز خانه می باشد که در نزدیکی ورودی اصلی بنا قرار گرفته اند. بخش دیگر فضاهای خصوصی خانه می باشند که در حجمی با ساختاری غیر متعارف و با فاصله از بخش نخست قرار دارند . این دو قسمت به طور کامل از یکدیگر منفک نبوده و در طبقه همکف از طریق نشیمنی نیمه خصوصی در قالب مستطیلی وکشیده با سقفی منحنی شکل و مرتفع به یکدیگر متصل می گردند . این نشیمن از نور مناسبی برخوردار بوده و به فضای سبز پیرامون خانه ونیز اشراف دارد . مصالح بکار رفته در کف ،سقف و دیواره های داخلی بنا در بیشتر نقاط چوب بوده و دکوراسیون و مبلمان مینیمالیستی خانه نیز در تناسب با مجسمه ها و آثار هنری مدرن درون آن می باشد. میان فضاهای آشپز خانه ،نشیمن و اتاق خواب دری وجود نداشته و احساس می شود فضا ها در یکدیگر حل شده اند . جهت همخوانی با شیب اندک زمین و تعریف سلسله مراتب فضایی این عملکرد ها ، فضاهای داخلی با یکدیگر اختلاف سطح داشته و توسط پله های اندکی از یکدیگر تفکیک شده اند .
2.فرم:
تمامی بخش های مختلف خانه ، از لحاظ فرم نیز توسط دیواره هایی بتنی و منحنی شکل در سایت با یکدیگر پیوند دارند . چگونگی تداخل این دیوارها با بنا نیز بسیاز جالب توجه می باشد ، به نحوی که در محل برخورد آنها با نشیمن و همچنین اتاق خواب ، حجم شکافته شده و دیواره های کوتاه بتنی به فضای داخل رسوخ می کنند ، بخش دیگر از این دیواره نیز از فراز استخر گذشته و در زیر حجم برخواسته از زمین پایان می یابد .
تمامی بام های خانه نیز هم جهت با شیب زمین شیب دار بوده و در جهت کمرنگ ساختن مرز میان درون و بیرون بنا سقف ها و تراس ها از احجام اصلی جدا شده و در فضا امتداد یافته اند ، این رویکرد را در جزییاتی نظیر نرده های تراس ها نیز به وضوح می توان مشاهده نمود .
شکافهایی در حجم اصلی که تراس ها از آنها خارج می شوند و پنجره ای که در کنجی واقع در مرتفع ترین نقطه از حجم خودنمایی می کند به همراه مایل بودن دیواره ها و یکی شدن سقف و دیواره در حجم اتاق خواب از جمله مواردی هستند که بنا را به تندیسی .برخواسته از زمین شبیه می سازند .
در نتیجه از لحاظ فرم:
1.ساختار فرم بی قاعده می باشد واز حجم غیر هندسی و نا متقارن با بداعت زیاد تشکیل شده است که می توان نتیجه گرفت پرتآن کم و از نظر زیبا شناسی ،از زیبایی زیادی بر خوردار است.
2.بی قاعدگی فرم این بنا و همچنین شکاف هایی که در حجم اصلی بنا ایجاد شده سبب بلند شدن حجم از روی زمین گشته و فرم این بنا را سبکتر کرده است.
3.از ویژگی های فرم این بنا می توان به پیچیدگی، سبکی،پویایی اشاره کرد.
4.خط های استفاده شده درفرم این بنا به صورت مورب و صعودی بوده که سبب پویایی فرم شده و احساس درآن را بیشتر کرده است. همچنین مایل بودن دیوارها هم سبب پویایی بیشتر فرم گشته.
5.در ورودی تو رفتگی به صورت تقعر وجود دارد که دعوت کنندگی را در ان بیشتر کرده است.
6.معمار در فرم این بنا تلاش کرده تا مرز بین درون و بیرون کمرنگتر گردد.بنابراین هم درنگراست و هم برون گرا.

مواردی چند در مورد معمار :
دفتر معماری مورفوسیس که در سال 1972 توسط تام ماین تاسیس گردید علاوه بر طراحی پروژه هایی بزرگ و خانه ها و ویلا های کوچک ، در زمینه نشر معماری نیز فعال بوده و تا کنون دیدگاه های خود را در قالب کتب و مقالات بسیاری به چاپ رسانده است .
تام ماین در بسیاری از دانشکده های معتبر معماری نظیر دانشگاه هاروارد مشغول به تدریس بوده و دفتر وی در سال 2005 موفق به دریافت جایزه (پرایتزکر) ، یکی از معتبر ترین جوایز عرصه معماری گردید .
فروغ میرزایی

۲ نظر:

سعيد شيرازي گفت...

باسلام و تبریک عید غدیر به استاد محترم

هر چه در سایتها جستجو کردم پلان باغ چهل ستون اصفهان را نیافتم و با شما مطرح کردم و شما فرمودید که آن را دارید خواهشمندم شما زحمت بکشید و آن پلان را برای اینجانب بیاورید.


باتشکر
سعید شیرازی

سام گوهری گفت...

برای تحلیل چنین بنایی که ممکن است برای همگان شناخته شده نباشد حتما می بایستی تصاویر متعدد از داخل و بیرون بنا را در بین توضیحات قرار دهید.
نظریه سامانه ها را درست متوجه نشده اید یا در تحلیلتان از آن درست استفاده نکرده اید.
به نظر می رسد بخشی از تحلیل مربوط به متنی است که منبع آن مشخص نیست.
بهترین بخش تحلیل قسمت آخر درباره فرم است که مشخصا از زبان خود شما و بر اساس مطالب ذکر شده در کلاس است.